Nasz mózg nie lubi księgowości. Jak wyjaśnia to zjawisko kognitywistyka i jak to zmienić?

14 lipca 2026, 14:25

W 2011 roku Roy Baumeister i John Tierney opisali zjawisko, które nazwali ego depletion (wyczerpaniem ego), czyli ograniczoną pulą zasobów decyzyjnych, którą każdego dnia dysponuje ludzki umysł. Gdy pula się kurczy przez podejmowanie decyzji, przełączanie między zadaniami i tłumienie impulsów, kolejne decyzje są podejmowane gorzej albo w ogóle nie są podejmowane. Badania nad zmęczeniem decyzyjnym pokazują, że sędziowie wydają gorsze wyroki po południu, lekarze rzadziej przepisują właściwe leki pod koniec dyżuru, a właściciele firm odkładają obowiązki administracyjne na wieczór – i często już do nich nie wracają. Pytanie brzmi więc: jak temu zaradzić?



Turyści zmienili płaszczki w kury domowe

20 marca 2013, 07:24

Turyści tłumnie odwiedzający Miasto Płaszczek (Stingray City), czyli mielizny w okolicach Wielkiego Kajmana, zmieniają zachowanie ryb, które dały mu nazwę. Naturalnie płaszczki prowadzą samotniczy tryb życia, tutaj jednak tworzą grupy, są agresywne i leniwe.


Lew workowaty jaki był, wreszcie każdy widzi...

18 grudnia 2018, 13:14

Odkrycie niemal kompletnego szkieletu lwa workowatego (Thylacoleo carnifex) pozwoliło po raz pierwszy zrekonstruować cały kościec tego zwierzęcia. Dzięki temu wiadomo więcej o jego trybie życia. Okazuje się, że plejstoceński torbacz był sprawnym myśliwym i miał silny ogon.


Metodologia poszukiwań

20 września 2008, 09:36

To, w jaki sposób szukamy fizycznych obiektów, np. zgubionych okularów czy książki, odnosi się też do poszukiwania w sensie abstrakcyjnym, a więc choćby słów lub rozwiązania jakiegoś problemu (Psychological Science).


Ludzie polowali na mamucice. Samce zwykle ginęły w sposób naturalny

4 sierpnia 2026, 13:02

Od dziesięcioleci archeolodzy spierają się o pochodzenie ogromnych nagromadzeń kości mamucich, liczących czasem setki osobników w jednym miejscu. Czy to ślady naturalnych katastrof – zwierząt wpadających do bagien, pułapek terenowych czy ginących podczas powodzi – czy raczej dowód systematycznego polowania przez ludzi paleolitu? Odpowiedzi na to pytanie szukali Hannah Moots z Uniwersytetu Sztokholmskiego, Jarosław Wilczyński z Polskiej Akademii Nauk, Love Dalén i David Diez-del-Molino ze szwedzkiego Centrum Paleogenetyki oraz kilkudziesięcioosobowy zespół ze Szwecji, USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Estonii i Holandii.


Bieganie czyni młodszym

21 listopada 2014, 11:59

Naukowcy z University of Colorado Boulder i Humboldt State University wykazali, że seniorzy, którzy biegają kilka razy w tygodniu, wydatkują podczas marszu tyle energii, co typowy 20-latek. Seniorzy, którzy nie biegają, ale spacerują dla utrzymania kondycji, zużywają podczas marszu tyle samo energii co ich rówieśnicy i średnio o 22% więcej energii niż 20-latkowie.


Udana walka o krokodyla Moreleta

29 kwietnia 2011, 16:30

Dobrze prowadzona polityka ochrony gatunku uratowała przed zagładą krokodyla Moreleta (Crocodylus moreletii). Ten mieszkający przede wszystkim w Meksyku gad znajdował się w niebezpieczeństwie z powodu niszczenia habitatów i polowań, dzięki którym pozyskiwano jego wysokiej jakości skórę.


Lepsza ochrona kosztuje

6 listopada 2014, 13:06

Eksperci z Wildlife Conservation Society, Uniwersytetu w Queensland i IUCN World Commission on Protected Areas (WCPA) wzywają do zwiększenia funduszy na obszary chronione. Z przeprowadzonych przez nich badań wynika bowiem, że przeznaczenie na obszary chronione dodatkowych 46-76 miliardów dolarów rocznie pozwoli na zapewnienie na ich terenie optymalnej ochrony znajdującym się tam gatunkom roślin i zwierząt. Wymienione kwoty to zaledwie 2,5% światowych wydatków militarnych.


Niechęć do wilków jest ponadpartyjna. Myślistwo jest tu wspólnym mianownikiem

9 stycznia 2020, 13:42

Im politykowi bliżej do myślistwa, tym gorsze jego nastawienie do wilków. Wskazują na to analizy wypowiedzi parlamentarzystów zawarte w sejmowych stenogramach.


Nowy kongijski park narodowy chroni zagrożone goryle

4 lutego 2013, 13:16

Na północy Konga powstał nowy obszar chroniony, Park Narodowy Ntokou-Pikounda, który ma ochraniać kluczową populację goryla nizinnego (Gorilla gorilla gorilla). Na obszarze 4572 km kwadratowych żyje ok. 15 tys. goryli, 800 słoni i 950 szympansów.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy